Koronavirüs salgınıyla mücadele kapsamında, bazı şirket ve kişilerin ‘nano maske’ diyerek adlandırılıp, polyester kumaştan üreterek piyasaya sürdüğü siyah maskeler, vatandaşlar tarafından yoğun olarak kullanılıyor. Vatandaşlar, yıkanabilir olduğu için siyah maskeleri tercih ediliyor.

Ancak uzmanların çoğu bu maskelerin koronavirüse karşı koruyucu bir etkisi olmadığı ile alakalı uyardı. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Hüsnü Pullukçu da salgına karşı yoğun olarak kullanılan ve ‘yıkanabilir’ denerek satışa sunulan bu maskelerin kullanmanın koruyucu olmadığını vurguladı. Genellikle internetten satılan, yıkanabilir olduğu ve nano teknolojiyle üretildiği söylenerek satılan siyah maskelerin kullanım açısından hiçbir faydası olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Hüsnü Pullukçu, “Yıkanabilir, nano maske olarak satılan siyah maskeleri taktığınızda burnunuzun üstüne oturmayacaktır. Taktığınızda burnunuzun yer aldığı üst kısımlar tamamen boş kalıyor. Öte yandan hızlıca nefes aldığınızda ağzınıza ve burnunuza bu kumaşın yapıştığını göreceksiniz. Öte yandan elinizle maske varken nefesinizi kontrol ettiğinizde net sıcak havanın gelmemesi gerekiyor, ama bu maskede sıcak havayı net bir biçimde elinizle hissedebilirsiniz. Bir deneme yapacak olursak da damlacıkların rahatlıkla bu maskeden geçtiğini görürsünüz. Bu aynı biçimde damlacıkların da içeri girdiği demektir. Bu maske cerrahi maskenin üstüne süs olarak takılabilir. Korunmak için bu maske uygun değil” şeklinde konuştu.

“KARBONDİOKSİT BİRİKİYOR”

Filtreli olan N95 ve FFP2 maske takanları da uyaran Prof. Dr. Hüsnü Pullukçu, bu maskelerde karbondioksit biriktiğini belirtip, baş dönmesi ve bayılma gibi neticeleri olabileceğini belirtti. Bu tür maskeleri günlük hayatta takmanın doğru olmadığını ifade eden Prof. Dr. Hüsnü Pullukçu şunları belirtti:

“Bu maskeler son derece sıkıntılı, çünkü içinde nefes almak çok zor. Karbondioksiti biriktiriyor ve kullanan kişi buna bağlı olarak baş dönmesi yaşayabilir, tansiyonu düşebilir hatta bayılabilir. N95 maskeden nefes almak çok zor. Bu maskenin koruyuculuğuna gerek yok. FFP2 maske de N95’e göre hafif gibi görünse de değil. Karbondioksit birikiyor ve devamlı kullanmak mümkün değil. Biz bu maskeleri hastalardan örnek alırken kullanıyoruz. Örnek alırken öksürebilir ya da hapşırabilir bu esnada çok damlacık çıkar o damlacıklardan korunmak için kullanıyoruz. Bunun dışında kullanılmasını önermiyoruz. N95 maske dışardan gelen partikülleri geçirmiyor fakat sizin nefesinizi dışarı veriyor. Eğer hastaysanız öbür insanları da risk altına atmış olursunuz. O sebeple bunları günlük yaşamımızda kullanmayalım.”

Evde yapılan bez maskelerin çoğunda ise kumaşı sık olmadığından aralıklarından damlacıkların geçebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Pullukçu, “Fikir olarak güzel olabilir fakat koruyuculuğu olmaz. Aynı kumaş maskeden üst üste birkaç adet taktığınızda bir işlevi olabilir. Aynı zamanda evde yapılan bu tür maskelerin bol yapıldığını söyleyebilirim. Bu maskeleri taktığınızda hem altından hem de üzerinden hava girişi söz konusu” şeklinde konuştu.

“MASKENİN BURUN KISMINDA TEL BULUNKMASI ÖNEMLİ”

En güvenilir maskenin cerrahi maskeler olduğunu dile getiren Prof. Dr. Pullukçu, maskelerin nasıl kullanılması gerektiğini anlattı. Maskelerde burun kısmında tel bulunmasının mühim olduğunu ifade eden Prof. Dr. Pullukçu, maske kullanım sürelerini ile ilgili da bilgi verdi. Prof. Dr. Pullukçu, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

“Maskelerle hakkında çok büyük polemikler var. Herkes farklı tip maske kullanıyor. Cerrahi maskelerin önünde bir tel var. Bu teli burnunuzdan içeri hava girmemesi için burnunuzun üzerine oturtmanız gerekiyor. Aynı biçimde çene kısmında kalan tarafta da açıklık kalmamalı. Cerrahi maskelere benzeyen ve lastikli olan maskelerin de üst tarafında tel bulunuyor. Lastikli maskelerin alt kısmı da çenemize oturuyorsa koruyucu olur. Fakat üstünde tel bulunmayan maskeler hava aldığı için bir koruyuculuğu kalmıyor. Cerrahi maskeleri en fazla 4 saat kullanabiliriz. Eğer maske ıslanırsa o zaman hijyen özelliğini kaybediyor. Bu maskeyi kullandık ve üstüne damlacıklar yapıştı. Maskeyi ön tarafından tutup çıkarıyorsanız, elinizi kirlettiniz demektir. Yapılan en büyük yanlışlardan biri budur. Elinizi yıkamadıysanız maskeyi boşuna taktınız ve kendinizi enfekte ettiniz demektir. Maskeyi çıkarırken bağladığınız iplerden tutup iç tarafına doğru katlayarak çöpe atabilirsiniz. Hastane çalışanları de bu maskeleri asla dışarı çıkarmadan kırmızı atık kutusuna atmalı.”

“YIKANABİLİR OLMASI TERCİH SEBEBİ”

Koronavirüs kapsamında verilen desteğe başvurmak için dışarı çıktığını ifade eden vatandaşlardan Niyazi Kalender, “Satın alırken bana siyah maske ve eldivenlerin koruyucu olduğunu söylediler. O sebeple aldım. Bu maskeyi her gün değiştiriyorum” şeklinde konuştu.

Siyah maske kullanan vatandaşlardan Sibel Uslu da “Bu maskeyi çamaşır deterjanıyla kaynatıyorum. Asarak havalandırıyorum. Kuruduktan sonra tekrar kullanıyorum. Böyle kullanmanın sağlıklı olduğunu düşünüyorum. Çünkü mikropların belirli bir derecede öldüğünü biliyoruz” diyerek konuştu.

Siyah maskeleri yıkanabilir olduğu için tercih ettiğini ifade eden vatandaşlardan Mehmet Ulus ise, “Cerrahi maskelerin satışı yasaklanmadan önce aldım. Her gün bir maske alsam 300-400 TL verecektim. Bu maskeyi tekrar yıkayabildiğim için tercihe ettim. Yanımda kolonyam var ara maskeye sıkıyorum” şeklinde konuştu.